DANH MỤC

LIÊN KẾT ỨNG DỤNG

LIÊN KẾT WEBSITE

Trang nhất » Tin Tức » SINH HOẠT CHUYÊN MÔN » Tổ Văn-Sử-Địa-GDCD

Chuyên đề Giáo dục công dân

Thứ năm - 08/11/2018 09:29 | Số lượt xem: 6
Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong môn GDCD

Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong môn GDCD

  1. PHẦN MỞ ĐẦU:

     Như chúng ta đã biết,hiện nay Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học nhằm chuyển từ phương pháp “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức,rèn luyện kĩ năng hình thành năng lực và phẩm chất, chuyển từ chương trình định hướng nội dung dạy học sang chương trình định hướng năng lực nhằm  dạy  bảo đảm chất lượng đầu ra của việc dạy học thực hiện mục tiêu  phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người năng lực giải quyết các tình huống cuộc sống và nghề nghiệp.

   Trong tiến trình, xu thế đổi mới chung đó, môn Giáo dục công dân ở trong trường Trung học cơ sở có vai trò quan trọng trực tiếp trong quá trình hình thành ý thức chính trị, hành vi đạo đức, pháp luật và lối sống cho học sinh.Môn học này có đặc điểm là gần gũi,gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhà trường và xã hội. Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục công dân có những lợi thế để giáo viên có thể sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực nhằm phát triển các năng lực cho học sinh.

    Mặt khác, trong giảng dạy môn Giáo dục công dân nói chung và Giáo dục công dân Trung học cơ sở nói riêng để đạt được mục tiêu đổi mới dạy học theo phát triển định hướng năng lực của học sinh thì điều quan trọng trong các giờ  Giáo dục công dân là giáo dục kĩ năng sống bởi vì giáo dục kĩ năng sống giúp học sinh rèn luyện hành vi có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, đối phó với những sức ép của cuộc sống, hình thành cho học sinh những hành vi thói quen lành mạnh tích cực, tạo cơ hội học sinh phát triển toàn diện thể chất,trí tuệ,tinh thần, đạo đức.

   Trong thời gian gần đây, việc đổi mới các phương pháp dạy học đã được các giáo viên chú trọng đầu tư,môn Giáo dục công dân cũng thế, trong Giáo án bao giờ cũng có mục: “Các phương pháp,các kĩ năng sống cần được giáo dục cần đạt trong tiết dạy” song để rèn luyện các kĩ năng sống đó trong giờ dạy một cách hiệu quả giáo viên còn gặp khó khăn và nhiều trăn trở.Để mở  được điều này rõ ràng phải thay đổi phương pháp, cách triển khai bài dạy để giáo dục được  kĩ năng sống cho học sinh, để định hướng phát triển năng lực của học sinh trong các giờ dạy học môn Giáo dục công dân có thể dễ dàng để các em học sinh có thể vận dụng nội dung bài học vào thực tế cuộc sống chỉ khi các em được giáo dục kĩ năng sống thích hợp.

    Từ những trăn trở đó ,tôi đã đúc rút được kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong môn GDCD”

    Theo tôi, đây là vấn đề thực sự quan trọng và cần thiết để có những giờ dạy giáo dục công dân thật hiệu quả.

           II.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

                  Học sinh khối lớp 6 đến 9 môn Giáo dục công dân.Sáng kiến chỉ dừng lại ở việc giáo dục kĩ năng sống trong tiết dạy Giáo dục công dân.

  III. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu:

- Qua qúa trình tổ chức dạy học, giúp hiểu được cách tổ chức để giáo dục kĩ năng sống trong môn GDCD.

- Giúp cho học sinh rèn luyện kĩ năng sống trong quá trình học tập và biết vận dụng vào cuộc sống hàng ngày,trong quan hệ với mọi người xung quanh.

IV. Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Là phương pháp nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến giáo dục kĩ năng sống trong tiết dạy Giáo dục công dân như:Tài liệu giáo dục kĩ năng sống.Sách Hướng dẫn học GDCD 6 mô hình trường học mới.Giáo dục công dân 7,8,9 nhà xuất bản GD.Tài liệu dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh và một số tài liệu tham khảo khác.

- Phương pháp quan sát: Là phương pháp thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu. Dùng phương pháp này để quan sát học sinh qua các tiết dạy, qua quá trình học tập, xem thái độ học tập, thói quen và hành vi bảo vệ môi trường của các em như thế nào? Qua đó tìm hiểu sâu về vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp trò chuyện- trao đổi: Dùng phương pháp này để trò chuyện với học sinh để biết được kết quả việc tiến hành loại bài này.

- Phương pháp phân tích sản phẩm: Nghiên cứu sản phẩm học tập của học sinh qua các buổi lao động, ngoại khóa… và giảng dạy của giáo viên. Giúp ta xác định khả năng nhận thức, trình độ nhận thức, thái độ hứng thú học tập của học sinh, trình độ nghiệp vụ kiến thức, đặc điểm, tính cách và khả năng vươn tới của giáo viên

Phương pháp điều tra, khảo sát: Qua một thời gian nghiên cứu, giáo viên tiến hành điều tra, khảo sát, so sánh, đối chiếu với số liệu cũ với số liệu mới để thấy kết quả nghiên cứu của đề tài.

V. Dự báo đóng góp của đề tài.

- Đây là vấn đề được cả xã hội quan tâm, có thể tích hợp giáo dục trong nhiều môn học, riêng môn Giáo dục công dân là môn có nhiều cơ hội hình thành những kĩ năng tốt,phù hợp cho bản thân để đạt mục tiêu giáo dục nói chung trở thành những con người phát triển một cách toàn diện để năng động,sáng tạo phù hợp với một xã hội hiện đại đang phát triển.

 

                                               B.PHẦN NỘI DUNG

I. Cơ sở lí luận:

                                                 Giáo dục kĩ năng sống là một nội dung quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu  giáo dục. Giáo dục kĩ năng sống thực ra không còn bó hẹp trong một môn như Giáo dục công dân,các môn học đều có thể tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhưng riêng môn giáo dục công dân với đặc thù bộ môn thuận lợi hơn để giáo dục kĩ năng sống cho các em. Giáo dục công dân từ lớp 6 đến lớp 9 được bố trí ,sắp xếp nội dung bài học giúp các em học rất nhiều những đức tính tốt,các điều luật của pháp luật.

          Để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Đảng và Nhà nước và những người làm công tác giáo dục đã đề ra nhiều chủ trương biện pháp tích cực đồng bộ ,nhiều văn bản mang tính pháp quy được thông qua:…….

          Bộ,sở, nghành Giáo dục-Đào tạo đã thực sự rất quan tâm có nhiều chương trình tập huấn, chuyên đề về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nói chung và trong môn Giáo dục công dân nói riêng, đưa vị trí môn học vào các môn bắt buộc, môn học này chỉ giáo viên đào tạo đúng chuyên nghành đảm nhận.

   II. Cơ sở thực tiễn:

                                                 Trong thực tế giảng dạy,nhiệm vụ và nội dung môn Giáo dục công dân chứa đựng những yếu tố của giáo dục kĩ năng sống, phù hợp với trọng tâm của giáo dục kĩ năng sống giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của các kĩ năng sống để làm chủ bản thân và biết xử trí linh hoạt trong các tình huống giao tiếp hàng ngày, có kĩ năng tự bảo vệ mình,rèn luyện lối sống có trách nhiệm với bản thân,bè bạn, gia đình và cộng đồng.

          Tuy nhiên khi triển khai và tổ chức các giờ học Giáo dục công dân nhiều giáo viên còn lúng túng khi lựa chọn kĩ năng sống thích hợp và cách thức tổ chức vận dụng phương pháp làm sao cho học sinh hứng thú, giờ dạy đạt hiệu quả trong áp lực thời gian 45 phút của tiết học là cả một vấn đề.

             Đối với học sinh thì còn xem nhẹ môn học, những hành vi từ lời nói đến hành động còn thể hiện thiếu kĩ năng sống, hiện tượng học sinh cãi nhau,chửi nhau,đánh nhau gây mất đoàn kết, chưa lễ phép, trốn học đi chơi,rủ nhau đánh hội đồng,tập thể....các em còn khá rụt rè,chưa mạnh dạn,tự tin bày tỏ ý kiến của mình...

             Đối với phụ huynh, có thái độ cách nhìn nhận vị trí vai trò môn học chưa đúng, cách giáo dục kĩ năng sống cho con còn lệch lạc, một số phụ huynh bận công việc nên ít quan tâm giúp đỡ giáo dực con em kĩ năng sống kể cả kĩ năng tự phục vụ bản thân còn yếu hay kĩ năng quan hệ tập thể với mọi người, nói không tròn câu, ít nói lời cảm ơn, xin lỗi...

             Chính vì thế, nên trách nhiệm môn Giáo dục công dân càng nặng nề hơn, bản thân tôi cố gắng tìm nhiều biện pháp, cách giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong các tiết dạy Giáo dục công dân nhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục để các giờ dạy có ý nghĩa hơn.

     III. Phương pháp thực hiện          

            Để thực hiện giáo dục KNS cho học sinh trong bài học Giáo dục công dân thì việc chuẩn bị của giáo viên và học sinh là hết sức cần thiết, là khâu quan trọng quyết định sự thành công.

          Trong môn Giáo dục công dân đối với bản thân tôi luôn cố gắng lồng ghép  các kĩ năng sống cơ bản:

-Tự nhận thức

-Xác định giá trị

-Kiểm soát cảm xúc

-Ứng phó với căng thẳng

-Tìm kiếm sự hỗ trợ

-Thể hiện sự tự tin

-Giao tiếp

-Lắng nghe tích cực

-Thể hiện sự cảm thông

-Thương lượng

-Giải quyết mâu thuẫn

-Hợp tác

-Tư duy phê phán

- Tư duy sáng tạo

-Ra quyết định

-Giải quyết vấn đề

-Kiên định

-Quản lí thời gian

-Đảm nhận trách nhiệm

-Đặt mục tiêu

-Tìm kiếm và xử lí thông tin.

Các KNS có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và hỗ trợ nhau phát triển .Khi người học đã giải quyết một vấn đề nào đó thì họ cũng tự nhận thức về bản thân rõ hơn,đa dạng hơn. Tất nhiên,trong một bài dạy không phải trong một bài giáo dục được cả một lúc tất cả kĩ năng sống trên mà đòi hỏi giáo viên phải nghiên cứu,lựa chọn một số kĩ năng sống phù hợp nội dung bài dạy đó.Chính vì thế đòi hỏi giáo viên kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn :

a. Phương pháp thảo luận nhóm: Phương pháp thảo luận nhóm được sử dụng nhằm giúp cho mọi học sinh tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho các em có thể chia sẽ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết các vấn đề có liên quan đến bài học, tạo cơ hội cho các em được giao lưu, học hỏi lẫn nhau, cùng hợp tác giải quyết những nhiệm vụ chung.

b. Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình: Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình là phương pháp sử dụng một câu chuyện có thật hoặc chuyện được viết dựa trên những trường hợp thường xảy ra trong cuộc sống thực tiễn, để minh chứng cho một vấn đề hay một số vấn đề.

c. Phương pháp giải quyết vấn đề: Phương pháp giải quyết vấn đề là xem xét, phân tích những vấn đề, tình huống cụ thể thường gặp phải trong đời sống hành ngày và xác định cách giải quyết, xử lí vấn đề tình huống đó một cách có hiệu quả.

d. Phương pháp đóng vai và giải quyết tình huống: Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định. Đây là phương pháp nhằm giúp học sinh suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề, bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em vừa thực hiện hoặc quan sát được.

đ. Phương pháp trò chơi: Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho học sinh tìm hiểu một vấn đề hoặc thể nghiệm những hành động, những thái độ, những việc làm thông qua một trò chơi nào đó.

e. Phương pháp động não: Phương pháp động não thường được sử dụng trong bài học trước khi giới thiệu bài mới, giới thiệu một nội dung mới hoặc kết thúc một nội dung nào đấy . Phương pháp này góp phần rèn luyện tư duy độc lập, năng lực sang tạo, năng lực giao tiếp cho học sinh.

g. Phương pháp dạy học trải nghiệm và khám phá: Phương pháp này góp phần phát triển cho học sinh năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự nghiên cứu, năng lực sáng tạo và năng lực chịu trách nhiệm.

Vận dụng làm sao học sinh vừa hứng thú vừa hiểu và vận dụng được vào thực tế cuộc sống, mỗi giáo viên cần linh hoạt trong các tiết dạy tham khảo các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng tùy theo đối tượng và điều kiện dạy học cho phù hợp.

 

Ví dụ:           BÀI 8: TÔN TRỌNG VÀ HỌC HỎI CÁC DÂN TỘC KHÁC

I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:

     1.Kiến thức:

  • Giúp học sinh hiểu thế nào là tôn trọng và học hỏi  các dân tộc khác.
  • Nắm được những biểu hiện của sự  tôn trọng và học hỏi  các dân tộc khác.
  • Hiểu được ý nghĩa của sự  tôn trọng và học hỏi  các dân tộc khác.

2.Kĩ năng:

-Biết học hỏi ,tiếp thu những tinh hoa ,kinh nghiệm của các dân tộc khác.

3. Thái độ:

-Tôn trọng và khiêm tốn học hỏi các dân tộc khác.

Từ mục tiêu bài học giáo viên phải xác định được:

II/CÁC PHƯƠNG PHÁP,CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC:

  *Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin, KN tư duy sáng tạo, KN hợp tác, KN tư duy phê phán

  *Thảo luận nhóm, bản đồ tư duy, hỏi và trả lời.Nghiên cứu trường hợp điển hình. Xử lí tình huống.

    Ngay ở phần giới thiệu bài giáo viên cũng phải xác định đây là một bước rất quan trọng dù không chiếm nhiều thời gian nhưng tạo cho học sinh tâm thế vào bài,tôi đã sử dụng cách:

    GV giới thiệu bài:Xem một số tranh về di sản văn hóa thế giới.Dẫn dắt vào bài.

  Học sinh qua xem tranh có thể được rèn luyện Kĩ năng

    Trong quá trình tiến hành bài dạy, giáo viên phải định hướng được nội dung từng phần,ở phần nào sử dụng phương cụ thể nào và giáo dục được kĩ năng sống gì?

   Ví dụ:

Hoạt động của thầy và trò

 

Gọi học sinh đọc

?Vì sao Bác Hồ được xem là một danh nhân văn hóa thế giới?

Chiếu ảnh Bác Hồ.

Chiếu mở rộng thêm về Võ Nguyên Giáp.

HS nêu những hiểu biết Bác Hồ và Võ Nguyên Giáp.HS tự trình bày.

(HS rèn luyện kĩ năng nghiên cứu trường hợp điển hình; Giao tiếp; Thể hiện sự tự tin)

 

Bác Hồ là kết tinh tinh hoa văn hóa nhân loại.

 

 

 

 

?Việt Nam đã có những đóng góp gì đáng tự hào vào nền văn hóa thế giới? Kể vài ví dụ?

Chiếu ảnh minh họa

?Lí do nào quan trọng giúp nền kinh tế Trung Quốc trỗi dậy manh mẽ?

Chiếu ảnh Thượng Hải.

 

 

 

 

?Qua phần tình huống trên em rút ra bài học gì?

 (Rèn luyện kĩ năng Giao tiếp; Lắng nghe tích cực)

 

Nội dung kiến thức

I. Đặt vấn đề:

1. Bác Hồ là một danh nhân văn hóa thế giới

- Bác đã học hỏi kinh nghiệm đấu tranh của thế giới

- Thành công của Bác là bất hủ

 

 

 

 

 

 

 

2. Đóng góp của VN vào nền VH thế giới:

VD: Cố đô Huế, vịnh Hạ Long…

 

 

 

 

 

3.Kinh tế Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ:

- Mở rộng quan hệ

- Phát triển các ngành công nghiệp mới

=> Phải biết tôn trọng các dân tộc khác, học hỏi những giá trị văn hóa của họ là việc làm cần thiết để góp phần xây dựng Tổ quốc.

 

 

? Em hiểu thế nào là học hỏi và tôn trọng các dân tộc khác?

Mở rộng vấn đề biển đảo Trường Sa:các vấn đề nóng ở biển Đông)

((Rèn luyện kĩ năng Giao tiếp ; Tìm kiếm và xử lí thông tin; Đảm nhận trách nhiệm)

(HS thể hiện lòng tự hào dân tộc,lòng yêu nước).

 

 

? Theo em chúng ta có cần học hỏi các dân tộc khác không ? Vì sao?

(Rất cần để bổ sung khả năng bài học, xây dựng đất nước)

? Chúng ta nên học tập, tiếp thu những gì ở các dân tộc khác trên thế giới? Ví dụ?

 Học hỏi:

. Thành tựu KH-KT

. Trình độ quản lý

. Văn hóa nghệ thuật

Ví dụ: máy móc hiện đại, viễn thông,kiến trúc, âm nhạc…

Chiếu một số hình ảnh minh họa.

? Chúng ta nên học tập ntn?

Giao lưu hợp tác, đoàn kết hữu nghị => tiếp thu có chọn lọc, phù hợp điều kiện đất nước, tự chủ, có lòng tin vào dân tộc mình.

 

  Chúng ta cần làm gì để tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác?

 Chiếu đoạn thư.Nêu nhận xét của em.

 -(Rèn luyện kĩ năng Giao tiếp ; Tự nhận thức; Xác định giá trị; Thể hiện sự tự tin; Giải quyết vấn đề)

Hãy liên hệ  bản thân em và bạn em xem có điều gì chưa đúng trong việc học hỏi các dân tộc khác không?

 -(Rèn luyện kĩ năng tự nhận thức)

 

Khái quát bài học bằng bản đồ tư duy.

 (Rèn luyện kĩ năng tự nhận thức; KN tư duy sáng tạo)

 

*củng cố:  Chơi trò chơi đến thăm Châu Á,Châu Âu.

II/ Nội dung bài học:

Thế nào là tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác:

Tôn trọng chủ quyền, lợi ích, nền văn hóa của dân tộc khác

Tìm hiểu tiếp thu những điều tốt đẹp về VHNT

Thể hiện lòng tự hào dân tộc

ý nghĩa:

Tạo điều kiện để kinh tế phát triển

Góp phần cùng các nước trên thế giới xây dựng nền văn hóa chung của nhân loại

 

 

 

 

 

3.Học sinh làm gì để tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác.

Tăng cường giao lưu, hợp tác, xây dựng t́nh đoàn kết hữu nghị.

Tôn trọng, học hỏi tất cả các dân tộc.

Tiếp thu có chọn lọc, phù hợp điều kiện cấp thiết tránh bắt chước.

Cần làm gì?

Tích cực học tập

Tìm hiểu đời sống VH, KT các dân tộc khác.

Tự tôn dân tộc

  Với việc xác định mục tiêu bài học theo chuẩn kiến thức kĩ năng, xác định những kĩ năng sống cần được giáo dục qua bài học,dù sách giáo khoa hiện hành ở lớp 8,9 đã có nhiều ví dụ không còn phù hợp do biên soạn đã lâu và không có hướng dẫn thật cụ thể nào tôi mạnh dạn tiến hành bài dạy theo các phương pháp dạy học tích cực để giúp học sinh phát huy tính tự giác, sáng tạo để tiếp thu bài học dễ dàng hơn, đồng thời giúp các em hình thành và rèn luyện các kĩ năng sống cần thiết, phù hợp đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thiết kế giáo án .

Qua giảng dạy tôi thấy để giờ GDCD các em hoạt động sôi nổi,rèn được nhiều kĩ năng thì giáo viên có thể tổ chức các trò chơi lồng ghép trong các giờ học.Tôi đã lồng ghép một số trò chơi cơ bản thấy giờ học đỡ nhàm chán,học sinh rất hứng thú.

Đối với trò chơi ô chữ ,học sinh rèn luyện một lúc được nhiều kĩ năng như hợp tác,tư duy sáng tạo,ra quyết định,giải quyết vấn đề,đảm nhận trách nhiệm.Tuy nhiên đòi hỏi giáo viên không ngừng sáng tạo để soạn ra những ô chữ hay,phù hợp nội dung bài học,lứa tuổi các em.

Ví dụ:GDCD 8 bài:Phòng chống tệ nạn xã hội,tôi đã chọn chơi ô chữ:

Đây là cách cư xử cần thiết đối với người đã từng sa vào tệ nạn xã hội(11 chữ cái)

 K

 

H

 

Ô

 

N

 

G

 

X

 

A

 

L

 

 

N

 

H

 

 

GDCD 9 bài Lí  tưởng sống của thanh niên cho hs chơi trò chơi như:

1.Có 9 chữ cái .Tên người lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam?(Hồ Chí Minh)

2.Có 12 chữ cái.Tên người đánh bom vang dội tại Quảng Châu –Trung Quốc năm 1945?(Phạm Hồng Thái)

3.Có 13 chữ cái.Tên người viết cuốn nhật kí “Mãi mãi tuổi 20”?(Nguyễn Văn Thạc)

4.Có 12 chữ cái.Tên người bác sĩ nữ gắn liền cuốn nhật kí nổi tiếng của chị?(Đặng Thuỳ Trâm)

5.Có 8 chữ cái.Tên người anh hùng đất đỏ hi sinh khi chưa tròn 18?(Võ Thị Sáu)

6.Có 12 chữ cái.Tên người anh hùng đã dũng cảm lấy thân mình lấp lỗ châu mai?(Phan Đình Giót)

7.Có 9 chữ cái.Tên người anh hùng với câu nói  nổi tiếng “tuổi trẻ đẹp nhất là trên trận tuyến chống quân thù?(Lê Mã Lương)

8.Có 10 chữ cái.Tên người anh hùng dũng cảm lấy thân mình chèn pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ”?(Tô Vĩnh Diện)    

   Hầu hết các em biết hợp tác với nhau theo nhóm,do có sự thi đua cho điểm nên kĩ năng làm việc theo nhóm phát huy tích cực.

   Ngoài trò chơi ô chữ ,còn có các trò chơi vận động:Ai hiểu ai?có thể vận dụng cho bài “Lao động tự giác và sáng tạo”GDCD lớp 8 và GDCD lớp 9 bài “Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân”.

   Giáo viên chuẩn bị một số phiếu trong đó có một số nghề.Một học sinh sẽ bốc thăm và làm động tác thể hiện nghề đó một học sinh khác đoán.

  Ngoài ra còn có thể chơi hoá trang một dân tộc em thích nhất ,trong đó phải thể hiện nét riêng độc đáo của dân tộc đó để thể hiện đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc ,rèn luyện được nhiều kĩ năng cho bài “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.

      Trong các giờ GDCD, tôi còn cho học sinh đóng kịch, sắm vai các tình huống ở phần đặt vấn đề hoặc những tình huống tích hợp bảo vệ môi trường, giáo dục an toàn giao thông.

  Ví dụ:GDCD 9 bài ‘Tự chủ’,tôi cho học sinh dàn dựng kịch bản theo tình huống :

                “An đang học bài thì Nam đến nhà rủ đi chơi game”

      Ở bài “Chí công vô tư” tôi đưa ra tình huống lồng ghép giáo dục môi trường:

“Ông Minh là tổ trưởng dân phố ,nhưng vợ ông lại buôn bán lấn chiếm mặt đường và thường xuyên đổ nước thải ra đường. Ông Minh vẫn làm lơ trước những việc làm của vợ mình”.

                   Em nghĩ như thế nào về việc làm của vợ ông Minh?

      Dạy GDCD muốn rèn kĩ năng sống cho các em học sinh tốt thì cần xây dựng hệ thống câu hỏi gắn liền với thực tiễn cuộc sống của các em,luôn đặt các em vào tình huống có vấn đề ,các em phải nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề ,biến nhận thức thành hành động cụ thể.

Ví dụ: Khi dạy bài GDCD 7 “Bảo vệ di sản văn hoá” tôi đưa ra những câu hỏi như

Trong cuộc sống ,em có quan tâm tìm hiểu về di sản văn hoá ở địa phương mình ở trong nước và ở các nước khác không?Quan tâm như thế nào?Là học sinh lớp 7,em cần phải làm gì để bảo vệ các di sản văn hoá ở địa phương mình?

      Ở GDCD 8 giáo viên cần có những câu hỏi khi dạy bài “Phòng chống tệ nạn xã hội”:

    -Em cho biết ý kiến của mình về tình hình tệ nạn xã hội  hiện nay nói chung , ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở nói riêng?

    -Em có tham gia các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội ở địa phương em không?Hãy cho biết dự định của em?

     Để rèn cho học sinh kĩ năng trình bày ,viết bài hùng biện ,sau đó rèn được kĩ năng xác định giá trị của sự tự tin.Có những tiết học tôi tổ chức cho học sinh hùng biện theo chủ đề.

Ví dụ:GDCD 9 tiết: Lí tưởng sống của thanh niên tiết 2 tôi đã tổ chức chia lớp thành 3 nhóm 3 chủ đề:

       Nhóm 1:Một bộ phận thanh niên sống sa ngã?

       Nhóm 2:Ước mơ của em là gì?Em sẽ làm gì để đạt được ước mơ đó?

      Nhóm 3:Lí tưởng sống của thanh niên học sinh ngày nay?

   Bầu một Ban giám khảo là học sinh tiêu biểu các nhóm.Sau đó đại diện các nhóm thi hùng biện.BGK nhận xét ,gv tư vấn chấm điểm.

     ( Học sinh rèn được kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng giải quyết vấn đề, tìm kiếm và xử lí thông tin).

    Ngoài ra, trong quá trình dạy việc sử dụng các kênh hình,các video clip đối với môn giáo dục công dân cực kì quan trọng.các video cập nhật mang tính thời sự nóng hổi,phù hợp nhận thức lứa tuổi học sinh,có tác động tích cực cho kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng đánh giá, thích ứng, đối phó với thực tiễn cuộc sống.

    ví dụ :Khi dạy bài “Tình bạn trong sáng và lành mạnh” giáo viên chiếu về các clip bạn bè giúp đỡ nhau trong cuộc sống như cõng bạn đến trường vì không may mắn bị khuết tật hay những clip về bạo lực học đường để các em hiểu và biết phòng chống bạo lực học đường từ đó xây dựng tình bạn tuổi học trò đẹp.

   Khai thác hiệu quả kênh hình,học sinh hứng thú học và có tác động tích cực trong việc vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống,các em biết tự xây dựng đồ án,biết hợp tác nhóm để cùng chung tay giải quết vấn đề.

Ví dụ: khi dạy bài   TÍCH CỰC,TỰ GIÁC TRONG HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ VÀ TRONG HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI (Tiết 1)

Gv có thể sử dụng kênh hình như:

 

 

- Giáo viên tổ chức trò chơi Đuổi hình bắt chữ

- Giáo viên đưa ra một số hình ảnh, hoạt động tập thể và hoạt động xã hội của trường chưa có tên gọi, cho HS tìm tên các hoạt động ấy.

  • Giáo viên chiếu hình ảnh các hoạt động tập thể và xã hội giúp đồng bào lũ lụt.
  •  Gv cho hs xem hoạt động phù hợp bản thân để tham gia bảo vệ môi trường.

 

 

 

 

 

Kết quả hình ảnh cho anh hoat dong hoc sinh bao ve moi truong

 

GV cung cấp thông tin số liệu mới.

 

Rõ ràng muốn thực hiện được giờ dạy tốt, đòi hỏi giáo viên sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp như:

 - Phương pháp kích thích tư duy

- Phương pháp thảo luận nhóm

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp thuyết trình

- Phương pháp nêu gương

- Tình huống có vấn đề

- Tổ chức một số trò chơi: Đuổi hình bắt chữ, trò chơi tiếp sức...

  Với đặc thù bộ môn,tôi thấy cần đổi mới cả những tiết hoạt động trải nghiệm sáng tạo để có thể giáo dục các em kĩ năng sống cao hơn,nhiều hơn. Hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho các môn học nói chung và đặc biệt môn giáo dục công dân nói riêng rất quan trọng.Hoạt động này được tổ chức đa dạng bằng nhiều hình thức khác nhau, nếu nhà trường có điều kiện tổ chức học dã ngoại đến các danh lam thắng cảnh,di tích lịch sử, các bảo tàng…rất tốt cho học sinh.Nếu nhà trường không tổ chức được như thế thì ta nên kết hợp trải nghiệm sáng tạo theo chủ đề phù hợp các khối bằng các hình thức thi như rung chuông vàng, xây dựng đồ án, các tiểu phẩm,triển lãm nhỏ về tài liệu sưu tầm,sáng tác của học sinh,mời các tấm gương điển hình đến giao lưu…

Ví dụ:Khi ta dạy hoạt động trải nghiệm sáng tạo của lớp 9 về truyền thống tốt đẹp của dân tộc, có thể cho học sinh thi theo tổ gói bánh chưng ngày tết; các trò chơi dân gian thể hiện đoàn kết…

Số lượng học sinh theo dõi bạn mình,tự mình tham gia sẽ hiệu quả cao khi vận dụng nội dung bài học vào giải quyết vấn đề thực tế, xây dựng kĩ năng hợp tác nhóm, đoàn kết, năng động, tự tin.

  Tôi thấy có thêm  những cách đổi mới phương pháp như vậy học sinh chú ý chuẩn bị bài ,học sôi nổi,hiểu sâu rộng hơn,việc đạt mục tiêu giáo  dục ,rèn luyện kĩ năng sống trong các giờ GDCD đạt kết quả cao.

IV. Kết quả đạt được

       Qua áp dụng những kinh nghiệm trên tôi thấy rất thành công.Việc chú trọng rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh vào nội dung các môn học trong đó có môn GDCD đã đem lại một số kết quả như sau:

 

          -Học sinh không những hiểu bài mà còn biết chọn cho mình những kĩ năng sống phù hợp trong mỗi tình huống khác nhau.

- Tỷ lệ học sinh vi phạm về đạo đức đã giảm khá rõ nét, không còn tình trạng học sinh vi phạm pháp luật ở địa phương, việc chấp hành nội quy của học sinh cũng nghiêm túc hơn…

- Khả năng giao tiếp và trình bày trước tập thể của học sinh đã được tăng lên. Các em học sinh khá giỏi, thường tham gia các hoạt động tập thể thì đã đi vào độ chuyên nghiệp hơn, dám nhận một số công việc trong các hoạt động lớn của liên đội như dẫn chương trình, hùng biện, trình bày các vấn đề trước tập thể; đối với các học sinh còn hạn chế về nhận thức thì nay các em cũng đã mạnh dạn hơn, dám xung phong  phát biểu và trình bày ý kiến của mình trước lớp…

                                                 - Học sinh hứng thú, say mê với bộ môn thích khám phá bày tỏ ý kiến của mình với từng tình huống được đặt ra trong từng tiết học, nhờ vậy mà chất lượng bộ môn cũng tăng lên.

         -Học sinh nhận thức đúng vị trí quan trọng của môn học,và chắc chắn những gì các em nhận thấy,ứng xử ở trường,ở nhà phụ huynh dần dần sẽ có cái nhìn khác trước đây vị trí môn học này.

                                                         C.KẾT LUẬN:

Với chương trình mới được xây dựng theo quan điểm tích hợp,cấu trúc chương trình theo hướng đồng tâm và phát triển.Hình thức tổ chức dạy học trên rất đa dạng có tác động lớn đến giáo dục,tình cảm,ý thức trách nhiệm,đặc biệt hình thành ở các em kĩ năng tổ chức,tự quản,giao tiếp ứng xử,kĩ năng tự đánh giá…

Tuy nhiên,việc rèn luyện và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là một vấn đề rất phức tạp, có quy mô lớn. Nó được thể hiện thông qua các tình huống cụ thể trong thực tế cuộc sống, gắn liền với 4 trụ cột của giáo dục:

+ Học để biết gồm các kĩ năng tư duy  như tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề, nhận thức được hiệu quả…

+ Học làm người: gồm các kĩ năng cá nhân như ứng phó với căng thẳng, kiểm soát cảm xúc, tự nhận thức, tự tin…

Học để sống với người khác gồm các kĩ năng xã hội như giao tiếp, thương lượng, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông…

Học để làm: gồm các kỹ năng thực hiện công việc và nhiệm vụ như kỹ năng đặt ra mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm…

Để làm tốt việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua bài học môn GDCD, giáo viên cần không ngừng tự học, mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng các kĩ thuật dạy học trong điều kiện cụ thể để nâng cao hiệu quả giảng dạy, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Giáo viên cần tìm hiểu, xác định đối tượng học sinh của mình để có những phương pháp giáo dục kĩ năng sống phù hợp và hình thành những kĩ năng sống cần thiết cho các em. Ngoài ra, giáo viên nên định hướng cho các em một số hoạt động chuẩn bị cho bài học mới sau khi học xong bài để cho các em chủ động tự tin khi học bài mới và tham gia các hoạt động. Trong phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong nhà trường phổ thông, dạy học gắn với việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là một việc làm cần thiết và có vai trò hết sức quan trọng. Nó trang bị cho các em những kỹ năng khi nghiên cứu bài mới, vận dụng bài học vào thực tiễn, làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, chủ động trong học tập để kết quả ngày càng cao hơn. Giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ và là xu thế chung của các nước trên thế giới. Vì vậy, việc định hướng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường nói chung và qua môn học nói riêng cần được xác định rõ về mục tiêu, nguyên tắc, nội dung và phương pháp, kĩ thuật giáo dục kĩ năng sống.      

Từ đấy có thể thấy rằng kĩ năng sống bao gồm một loạt các kỹ năng cụ thể, cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người. Chính vì thế, kĩ năng sống vừa có tính cá nhân, vừa có tính xã hội, chịu ảnh hưởng của gia đình, cộng đồng và dân tộc.

* KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT:

    Việc giáo dục KNS không chỉ dừng lại ở việc rèn luyện cho học sinh mà ngay cả với giáo viên thông qua nội dung bài dạy, các thao tác tổ chức dạy học cho học sinh thì đồng thời giáo viên cũng phải tích cực rèn luyện KNS cho bản thân để mỗi khi các em lúng túng thì các thầy cô giáo cũng kịp thời giải quyết trên tinh thần thân thiện.Thành công của một tiết dạy lồng ghép KNS đó là sự chuẩn bị chu đáo, lựa chọn các KNS đưa vào bài dạy sao cho phù hợp, giáo viên phải luôn đặt niềm tin vào học sinh.

     Sưu tầm các tình huống thực tế liên quan đến nội dung bài học và gần gũi thân thiết với các em, giúp các em dễ dàng liên hệ và vận dụng cho bản thân.

   Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần chú ý liên hệ với nội dung tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh, bởi lẽ đây cũng là một nội dung tích hợp trong chương trình giáo dục của chúng ta hiện nay. 

Đối với giáo viên giảng dạy bộ môn, cần tích cực trau dồi và rèn luyện các KNS cho bản thân, vì hơn ai hết chính sự tự tin và khả năng giải quyết khéo léo mọi tình huống xảy ra trong thực tế giảng dạy và cuộc sống của giáo viên chính là những bài học tự nhiên và có hiệu quả nhất đối với học sinh. “Mỗi giáo viên phải thực sự là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”

   Nhà trường cần đầu từ thêm các tài liệu về giáo dục KNS như: Từ điển GDCD, các tình huống đạo đức và pháp luật…

Cần có những giải pháp để tuyên truyền trong học sinh và phụ huynh về tầm quan trọng của việc giáo dục KNS để từ đó nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục.   

Tạo điều kiện để học sinh có thể tham quan, giao lưu học hỏi kinh nghiệm về môi trường ở một số địa phương khác.  

 Nên tổ chức thêm nhiều buổi chuyên đề tích hợp với các đề tài khác cũng như tích hợp với các phân môn khác.

Trên đây là những kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong môn  GDCD” của bản thân tôi  nhằm góp phần nâng cao chất lượng, đổi mới phương pháp dạy học và đáp ứng mục tiêu dạy học chú trọng rèn luyện kĩ năng cho học sinh. Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi sai sót, rất mong sự đóng góp ý kiến của Hội đồng khoa học các cấp, các thầy cô giáo để chúng ta cùng nhau rút kinh nghiệm để đề tài được hoàn thiện tốt hơn, cho quá trình giảng dạy môn giáo dục công dân hiệu quả hơn.

 

                                                                             Tôi xin chân thành cảm ơn!

                                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tác giả bài viết: Minh Hương

Nguồn tin: Tổ CM

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a

Những tin cũ hơn

 

TIN BÀI MỚI NHẤT

HÌNH ẢNH NỔI BẬT

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 17


Hôm nayHôm nay : 384

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 4055

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 149414