DANH MỤC

LIÊN KẾT ỨNG DỤNG

LIÊN KẾT WEBSITE

Trang nhất » Tài nguyên giáo dục » Bài giảng giáo án

CHUYÊN ĐỀ: RÈN LUYỆN KỶ NĂNG GIẢI MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP HÌNH HỌC 6 – CHƯƠNG I
          I - PHẦN MỞ ĐẦU .
          Phương pháp dạy học ở trường THCS phải tuân theo những yêu cầu đã được quy định ở Luật giáo dục. Do đặc trưng của môn học nên định hướng chung về phương pháp dạy học môn toán THCS là ” Tích cực hoá các hoạt động học tập của học sinh, rèn luyện khả năng tự học, tự phát hiện và giải quyết vấn đề của học sinh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh tư duy tích cực, độc lập và sáng tạo”
          Phương pháp dạy học Toán vì thế cũng phải thay đổi theo hướng đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu trên. Trong dạy học toán, ta thường chia ra dạy học theo ba loại chính như sau:
          - Tiết lý thuyết.
          - Tiết luyện tập.
          - Tiết ôn tập.
          Đối với mỗi tiết học cần có một phương hướng chung để tiết dạy đạt kết quả cao nhất.           Sau đây tôi sẽ trình bày chuyên đề " Phương pháp dạy tiết luyện tập theo hướng dổi mới " nhằm mục đích :
- Khắc sâu kiến thức cho học sinh.
- Trang bị cho học sinh những thuật toán giúp vận dụng tốt kiến lý thuyết và bài tập.
          II - NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ .
          SGK toán rất chú trong xây dựng cho học sinh hệ thống câu hỏi, bài tập để luyện tập và thực hành , để đảm bảo tỷ lệ giữa lý thuyết và thực hành (khoảng 40% thời lượng dành cho ký thuyết, 60 % thời lượng dành cho luyện tập, thực hành và giải toán ). Có những bài luyện tập kỹ năng tính toán,  kỹ năng suy luận, kỹ năng vẽ hình, kỹ năng vận dụng vào đời sống. Vì vậy, đòi hỏi giáo viên khi dạy tiết luyện tập toán theo SGK mới cần nắm vững:
+ Mục tiêu của tiết luyện tập toán.
+ Phương pháp dạy tiết luyện tập toán.
          A- Mục tiêu chung của một tiết luyện tập toán:
           - Hoàn thiện, nâng cao đối với phần lý thuyết của tiết học trước hoặc một số tiết học trước thông qua một hệ thống bài tập ( gồm các bài tập trong SGK, SBT hoặc các bài tập tự sáng tạo của giáo viên tuỳ theo chủ ý của mình) đã được sắp xếp hợp lý theo kế hoạch lên lớp .         
- Rèn cho học sinh các kỹ năng giải toán, hình thành thuật toán( cách giải) dựa trên cơ sở nội dung lý thuyết đã học và phù hợp với trình độ tiếp thu của đại đa số học sinh của một lớp học thông qua một hệ thống câu hỏi, bài tập hoặc một chuyên đề về các bài tập đã được sắp xếp theo chủ ý của giáo viên.
        - Thông qua phương pháp và nội dung của tiết học ( hệ thống các dạng toán của tiết học ) rèn luyện cho học sinh phương nề nếp làm việc có tính khoa học, học tập tích cực, chủ động sáng tạo trong phương pháp tư duy và các thao tác cần thiết.
          - Tuỳ theo yêu cầu cụ thể của từng tiết học và đặc điểm của phân môn học ( Đại số - Hình học ) mà trong từng tiết luyện tập nổi lên yêu cầu trọng tâm.
          B- Cầu trúc về nội dung của tiết luyện tập toán.
          - Tiết luyện tập toán có thể được cấu trúc theo nhiều phương án khác nhau tuỳ theo chủ ý của mỗi người . Có 2 phương án cơ bản:
          Phương án 1:
          Bước 1 : Nhắc lại một cách có hệ thống các nội dung lý thuyết đã học ( Định nghĩa, định lý, quy tắc, công thức, nguyên tắc giải toán...) Sau đó mở rộng phần lý thuyết ở mức độ phổ thông trong chừng mực cụ thể ( Thông qua phần kiểm tra miệng đầu tiết học). việc kiểm tra có thể có nhiều hình thức.
Ví dụ : Để kiểm tra về các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử. Thay vì  yêu cầu học sinh phát biểu các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử đã học  ta có thể cho học sinh làm bài tập dạng :
Khi phân tích đa thức thành nhân tử ban An đã làm như sau:
a, 4x - 6x = x(4x - 6)
b, x - 4y = (x+4y)(x-4y)
 c, a - a - ab - ab = (a - a) - ( ab - ab) = a(a -1) -ab(a -1) = a(a -1)(1- b)
Hãy nêu ý kiến của em về lời giải của bạn?               
          Bước 2: Cho học sinh trình bày lời giải các bài đã làm ở nhà mà giáo viên đã quy định nhằm kiểm tra sự vận dụng lý thuyết trong giải toán của học sinh, kiểm tra kỹ năng giải toán , cách diễn đạt bằng lời và cách trình bày lời giải bài toán của học sinh.
          Cho học sinh nhận xét bài làm của bạn .Sau khi học sinh đã nhận xét bài làm của bạn giáo viên cần chốt lại các vấn đề có tính chất giáo dục theo nội dung sau:
- Khẳng định chỗ làm đúng, làm tốt của học sinh để động viên kịp thời.
- Phân tích những sai lầm và nguyên nhân dẫn đến sai lầm .
- Đưa ra cách giải ngắn gọn hơn, thông minh hơn hoặc vận dụng lý thuyết linh hoạt hơn( Nếu có thể được).
          Bước 3:
          - Cho học sinh làm một số bài tập mới ( Có trong hệ thống bài tập của các tiết luyện tập mà học sinh chưa làm hoặc giáo viên tự biên soạn ) nhằm đạt được một số yêu cầu sau:
          - Kiểm tra sự hiểu biết của học sinh phần lý thuyết mở rộng( hoặc sâu hơn) mà giáo viên đưa ra trong tiết luyện tập đầu giờ học.
          - Rèn luyện các phẩm chất trí tuệ : Tính nhanh, Tính nhẩm một cách thông minh, rèn luyện tính linh hoạt sáng tạo qua các cách giải khác nhau của mỗi bài toán , tính thuận nghịch của tư duy.
          - Khắc sâu và hoàn thiện phần lý thuyết qua các bài tập có tính chất phản ví dụ. Các bài tập có tính chất hiện thực.
          - Thông qua bài tập hình thành phương pháp giải các dạng toán cụ thể( Hình thành thuật toán)
           - Chú ý có những bài tập giải mẫu mực , và có những bài tập chỉ gợi ý phương hướng giải vắn tắt hoặc lợi dụng các kết quả của bài làm ở trên để giải quyết.
          Phương án 2:
          Bước 1: Cho học sinh trình bày lời giải các bài tập đã cho làm ở nhà để kiểm tra học sinh làm ở nhà để kiểm tra xem học sinh hiểu lý thuyết đến đâu? Kỹ năng vận dụng lý thuyết trong việc giải toán như thế nào? Học sinh đã mắc những sai lầm nào? Các sai lầm thường mắc phải? Cách trình bày diễn đạt lời giải một bài toán bằng ngôn ngữ toán học như thế nào?
          Thực chất đây là bước kiểm tra lại chất lượng học tập của học sinh một cách toàn diện về môn Toán cụ thể là tiết học Toán vừa qua.
          Bước 2: Trên cơ sở đã nắm vững  những thông tin về các vấn đề nói ở trên giáo viên cần phải chốt lại các vấn đề có tính chất trọng tâm:
          - Nhắc lại một số vấn đề chủ yếu về lý thuyết mà học sinh chưa hiểu hoặc chưa hiểu sâu nên không vận dụng tốt vào việc giải các bài tập toán.
          - Chỉ ra những sai sót của học sinh nhất là các sai sót thường mắc phải của học sinh mà giáo viên tích luỹ được qua quá trình dạy học.
         - Hướng dẫn cho học sinh cách trình bày diễn đạt bằng lời nói , bằng ngôn ngữ Toán học , bằng ký hiệu Toán học....
          Bước 3: Cho học sinh làm một số bài tập mới ( Trong hệ thống bài tập luyện tập mà giáo viên tự biên soạn ) nhằm đạt được các yêu cầu sau:
       - Hoàn thiện lý thuyết. Khắc phục những sai lầm mà học sinh thường mắc phải.
       - Rèn luyện các phẩm chất trí tuệ : Tính nhanh, tính nhẩm một cách thông minh, tính linh hoạt sáng tạo khi giải toán.
       - Rèn một vài thuật toán cơ bản mà yêu cầu học sinh phải ghi nhớ trong quá trình học tập.
          - Rèn luyện cách phân tích nội dung bài toán để tìm phương hướng giải quyết bài toán . Các bước tiến hành giải toán .
          - Rèn luyện cách trình bày lời giải một bài toán bằng văn viết ...
          * Mỗi phương án đều có 3 phần chủ yếu là :
          + Hoàn thiện lý thuyết .
          + Rèn kỹ năng thực hành.
          + Phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh( nâng cao).
          C - Yêu cầu của một tiết luyện tập:
          Một tiết luyện tập phải bộc lộ được các đặc trưng:
          - Tiết luyện tập không phải là tiết chữa bài tập.
          - Tiết luyện tập phải là tiết dạy cách suy nghĩ giải toán .
          - Lượng bài tập vừa phải để có điều kiện khắc sâu các kiến thức được vận dụng và phát triển các năng lực tư duy cần thiết trong giải toán .
          - Các bài tập sắp xếp thành chùm có liên quan với nhau .
          - Trong tiết luyện tập phải có những bài giải mang tính chất mẫu mực, có những bài chỉ giải vắn tắt. Chú ý vận dụng các kết quả của bài tập trước vào bài tập sau nếu có thể được
          - Học sinh có thời gian làm quen với bài toán, cùng nghiên cứu tìm tòi lời giải toán và để học sinh được hưởng niềm vui khi tự mình tìm được chìa khoá của lời giải.
          Sau tiết luyện tập học sinh được củng cố khắc sâu lý thuyết, các kiến thức trọng tâm và được rèn luyện kỹ năng giải toán .
          D - Quy trình soạn bài và thực hiện tiết luyện tập toán trên lớp.
          1 - Nghiên cứu tài liệu
          - Trước hết phải nghiên cứ phần lý thuyết đã học mà học sinh được học . Trong các nội dung lý thuyết phải xác định rõ ràng phần kiến thức cơ bản và trọng tâm. Kiến thức nâng cao mở rộng cho phép .
          Bước tiếp theo là  nghiên cứu các bài tập trong SGK, SBT toán theo yêu cầu sau và tự mình phải giải quyết được các yêu cầu này:
          - Cách giải từng bài toán như thế nào?
          - Có thể giải bài toán này bằng cách nào?
          - Cách giải nào là cách giải thường gặp? Cách giải nào là cơ bản?
          - Ý đồ của tác giả đưa ra bà toán này để làm gì?
          - Mục đích và tác dụng của từng bài tập như thế nào.
Cuối cùng là nghiên cứu sách tham khảo.
          2 - Nội dung bài soạn.
          * Nội dung bài soạn ( hay nội dung của giáo án ) phải thể hiện được các  mục chủ yếu sau đây:
          a) Mục tiêu của tiết luyện tập.
          b) Cấu trúc của tiết luyện tập.
          - Chữa các bài tập đã ra ở kỳ trước .
          + Số lượng bài tập - Dự kiến thời gian.
          + Chốt lại các vấn đề gì qua các bài tập này.( Về lý thuyết, về thuật toán, điểm cần ghi nhớ ).
         - Cho học sinh làm bài mới theo dạng (Chọn lọc SGK , SBT hoặc do giáo viên tự đưa ra):
          + Số lượng bài tập - Dự kiến thời gian.
          + Chốt lại các vấn đề gì sau khi học sinh làm các dạng bài toán này.
- Hướng dẫn học sinh học bài, làm bài ở nhà sau tiết luyện tập:
          + Hệ thống các bài tập cho về nhà làm( SGK, SBT hoặc do giáo viên tự ra )
          + Có cần gợi ý gì đối với từng bài tập cho học sinh yếu? Cho học sinh giỏi?
          D - Áp dụng cụ thể đối với một tiết luyện tập
TIẾT 12: LUYỆN TẬP
          I. MỤC TIÊU :
          1. Kiến thức:  Củng cố kiến thức về 3 phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử đã học.
          2. Kỹ năng:
           - Rèn luyện kỹ năng phân tích ®a thøc thµnh nh©n tö b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p ®· häc.
          - Vận dụng mét c¸ch linh hoạt, thành thạo các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử vào các dạng toán: phân tích thành nhân tử, tìm x, tính giá trị biểu thức, chứng minh chia hết.
          3. Thái độ: Nghiêm túc, chủ động và sáng tạo trong học tập.
          II. CHUẨN BỊ :
          HS : Giải các bài tập đã ra về nhà ở tiết trước; Ôn tập 3 pp phân tích đa thức thành nhân tử đã học.
          GV: Máy chiếu
          III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
          1 :  ổn định lớp
          2 :   Kiểm tra bài cũ
          Khi phân tích đa thức thành nhân tử ban An đã làm như sau:
          a, 4x - 6x = x(4x - 6)
          b, x - 4y = (x+4y)(x-4y)
           c, a - a - ab - ab = (a - a) - ( ab - ab) = a(a -1) -ab(a -1) = a(a -1)(1- b)
          Hãy nêu ý kiến của em về lời giải của bạn ?    ( GV trình chiếu nội dung)
GV qua nhận xét của hs chốt lại 3 phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử và nhấn mạnh những sai lầm học sinh hay mắc phải trong quá trình phân tích thành nhân tử: Phân tích thành nhân tử chưa triệt để, nhận biết hằng đẳng thức chưa đúng, đưa hạng tử vào trong ngoặc có dấu trừ đằng trước nhưng không đổi dấu các số hạng.
          3. Bài mới       
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Tổ chức luyện tập
Dạng 1: Phân tích đa thức thành nhân tử ( trình chiếu đề ra)
a) 2x2 – 6xy
b) a2 – 9 – ab – 3b
c) 6x(x – y) + 8y(y – x) + 6x – 6y
d) (x + y) – (x – y)   ( nâng cao)
 
? Hãy thực hiện theo nhóm bàn
Gọi đại diện 4 nhóm lên bảng trình bày mỗi câu và cho biết đã áp dụng phương pháp nào để giải cho mỗi câu?
Đại diện các nhóm khác nhận xét
GV chốt phương pháp giải dạng 1. Dạng 2 : Tính giá trị biểu thức
a, 48 + 108 –  2.48.108
b, x – 2xy – 4z + y  tại x = 6; y = –  4; z = 45 ( nâng cao)
? Để tính giá trị bt một cách nhanh và hợp lí nhất ta nên làm gì với bt ?
GV nhấn mạnh về các bước giải dạng này( trình chiếu):
b1 : đôi khi nên phân tích bt thành nhân tử
b2 : (Thay giá trị của biến vào bt đã biến đổi nếu có) rồi tính kết quả.
GV gọi 2 hs lên giải, sau đó cho hs chốt bài giải của bạn
Dạng 3: Tìm x, biết:
1) 6x -9x = 0
? Dùng pp nào thì phân tích VT thành nhân tử? Thực hiện điều đó?
? Từ A.B = 0 thì suy ra được gì? Áp dụng tính chất này ta tìm x ở câu a?
GV cùng hs giải câu a.
2) 6x( x – 2) – 3x = - 6
? Làm gì để đưa câu này về dạng câu a?
GV: Chuyển tất cả các hạng tử của VP sang VT, sao cho VP bằng 0
? Phân tích vế trái thành nhân tử  bằng phương pháp nào?
GV gọi 1hs lên bảng giải
3) x2 - x +  = 0
GV yêu cầu hs trình bày lời giải
? Nêu phương pháp giải dạng toán tìm x này?
Gv chốt lại pp giải ( trình chiếu )
B1: biến đổi pt về dạng A.B = 0 bằng pp phân tích VT thành nhân tử
 B2: Giải A.B = 0 Û  , giải tiếp tìm x
Dạng 4: Một số dạng khác  
1, CMR: 2(n+3)+ n2 +3n + 2, "nÎ Z
? Hãy phân tích 2(n+3)+ n2 +3n thành nhân tử?
? Có nhận xét gì về các nhân tử vừa phân tích?
? Một đa thức như thế nào thì chia hết cho 2 ? Vì sao?
GV chốt lại pp giải
2, Bài tập nâng cao:
a. Chứng minh rằng:
 (a + b) – 3ab(a + b) = a + b    
b. Áp dụng phân tích đa thức thành     nhân tử : a + b + c – 3abc
? Rút gọn vế nào? Kết quả phải như thế nào với còn lại?
? nêu cách giải của em?
GV: đặt a + b thành một nhóm rồi dùng câu để thay thế rồi giải
Dạng 1: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử.
3 HS đại diện các nhóm thực hiện  bài giải
a) 2x2 – 6xy = 2x(x–3y)
b) a2 – 9 – ab – 3b = (a2 – 9) – (ab +3b)    
= (a–3)(a+3) – b(a+3) = (a+3)(a–3–b)
c) 6x(x – y) + 8y(y – x) + 6x – 6y
= 6x(x – y) - 8y(x – y) + 6(x – y)
= 2(x –y)(3x – 4y + 3)
d)
C1 : (x + y) – (x – y)    
 = (x + 2xy + y ) – ( x – 2xy + y)
= x + 2xy + y – x + 2xy – y
= 4xy
C2 : (x + y) – (x – y)    
= [(x + y) –(x – y)][(x + y) + (x – y)]
= [x + y – x + y][x + y + x – y]
= 2y .2x
= 4xy
Dạng 2 : Tính giá trị biểu thức
2HS giải ở bảng, cần đạt được :
a, 48 + 108 –  2.48.108
 = (108 –  48) = 100 = 10000    
 b, x – 2xy – 4z + y  = (x– y)–  (2z) 
= (x– y– 2z)(x– y+2z) = (6+4– 90)(6+4+90)
= -80.100 = – 80000       
 
 
Dạng 3: Tìm x, biết:
HS trả lời các câu hỏi gợi ý của gv rồi thực hiện lời giải
1) 6x – 9x = 0
Û 3x(2x– 1) = 0
  Û  Û    
2) 6x( x – 2) – 3x = -6
6x( x – 2) – 3x + 6 = 0
 3 [2x (x – 2) – (x – 2) = 0
 3(x – 2)(2x – 1) = 0
   
3) x2 –  x +  = 0
x2 – 2x.  + ()2 = 0
 ( x –  )2 = 0  x –   = 0   x =
 
HS thực hiện theo hướng dẫn của GV
 
 
Dạng 4: Một số dạng khác 
1, Chứng minh chia hết
Ta có: 2(n+3)+ n2 +3n
= 2(n+3)+n(n+3)
= (n+2)(n+3) là tích 2 số nguyên liên tiếp
Nên:(n+2)(n+3) + 2, "nÎ Z
Vậy: 2(n+3)+ n2 +3n + 2, "nÎ Z
2, Bài tập nâng cao:
a. Ta có :  (a + b) – 3ab(a + b)
         = a + b + 3b + 3ab – 3ab(a + b)
         = a + b+ 3ab(a + b) – 3ab(a + b)
         = a + b (điều phải chứng minh)
b.Ta có: a + b + c – 3abc
= (a + b) – 3ab(a + b) + c3 – 3abc
 = (a + b + c)[(a + b) – (a + b)c + c ] – 3ab. (a + b + c)
 =(a + b + c)(a + b + c – ac – bc + 2ab – 3ab)
= (a + b + c)(a + b + c – ab – bc – ac)
          Hoạt động 4: Củng cố
          GV: chốt lại cách giải các dạng toán trên
          Hoạt động 5:  Hướng dẫn về nhà
          Học bài: Nắm chắc các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử đã học,   Ôn tập cách giải các dạng toán trên
          Làm các bài tập :
          1, CMR:(5n + 2)2 – 4 + 5, "nÎ Z
          HD: Làm theo các bước giải trên, chú ý tính chất nếu a+ m, a+ n mà (m,n)=1 thì
a+ m.n  "a, m, nÎ Z
          2, Tìm x, biết: a) (2x – 1)2 -25 = 0; b) 2(x– 3)+x2 = 9 ( Cách giải như dạng 3)
          3, Tính nhanh giá trị của đa thức: x – 10x – y + 25 tại x = 102; y = 3
          (GV trình chiếu nội dung về nhà)
          E - KẾT LUẬN
          Với khuôn khổ của một chuyên đề và khả năng của bản thân có hạn, tôi  rất mong được sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp để chuyên đề đạt hiệu quả cao nhất.
          Xin chân thành cảm ơn!
 
                                                                                 
Thông tin chi tiết
Tên file:
CHUYÊN ĐỀ: RÈN LUYỆN KỶ NĂNG GIẢI MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP HÌNH HỌC 6 – CHƯƠNG I
Phiên bản:
N/A
Tác giả:
Lương Sỹ Hiếu
Website hỗ trợ:
N/A
Thuộc chủ đề:
Tài nguyên giáo dục » Bài giảng giáo án
Gửi lên:
21/11/2018 20:03
Cập nhật:
21/11/2018 20:03
Người gửi:
thcsquangtrung
Thông tin bản quyền:
N/A
Dung lượng:
118.50 KB
Đã xem:
6
Đã tải về:
0
Đã thảo luận:
0
Tải về
Từ site Website chính thức Trường THCS Quang Trung - TP Hà Tĩnh - Hà Tĩnh:
Đánh giá
Bạn đánh giá thế nào về file này?
Hãy click vào hình sao để đánh giá File
 

TIN BÀI MỚI NHẤT

HÌNH ẢNH NỔI BẬT

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 5


Hôm nayHôm nay : 384

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 4083

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 149442